Nieuws

Hoe vaak komt epilepsie voor en hoeveel mensen sterven eraan?

Omvang door aard van de ziekte moeilijk te bepalen

Uit bevolkingsonderzoek zijn alleen actuele cijfers beschikbaar over de omvang van epilepsie in de populatie huisartspatiënten. Deze cijfers geven waarschijnlijk een onderschatting van de werkelijke omvang, omdat mensen die langdurig zijn opgenomen buiten deze registratie vallen. Epilepsie komt juist extra veel voor bij die mensen met een hersenbeschadiging. Van deze groep zijn naar verhouding veel mensen langdurig opgenomen, bijvoorbeeld in een instelling voor verstandelijk gehandicapten, een psychiatrisch ziekenhuis of een verpleeghuis (mensen met dementie). Ook binnen de groep huisartspatiënten kan de omvang van epilepsie onderschat worden bij mensen met een hersenbeschadiging. Bij hen verlopen epileptische aanvallen vaak atypisch, waardoor ze minder opvallen in het patroon van abnormaal gedrag door de onderliggende ziekte.

113.000 personen met epilepsie bij huisarts in 2007

Op 1 januari 2007 waren er binnen de groep huisartspatiënten 113.000 mensen met epilepsie.Het aantal gevallen of personen met een bepaalde ziekte op een bepaald moment (punt-prevalentie) of in een bepaalde periode, bijvoorbeeld per jaar (periode-prevalentie), absoluut of relatief.

; figuur 1). Dit waren iets meer mannen dan vrouwen: 7,0 per 1.000 mannen en 6,8 per 1.000 vrouwen. In 2007 kwamen er ongeveer 8.000 nieuwe patiënten met epilepsie bij (figuur 2). Dit brengt het totaal aantal mensen met gediagnosticeerde epilepsie in 2007 op 121.100 (jaarprevalentie). Deze schattingen van de incidentie en prevalentie zijn gebaseerd op de analyse van vijf huisartsenregistraties. De incidentie is relatief hoog op de kinderleeftijd, neemt dan af en stijgt weer op hogere leeftijd (figuur 1 en achtergronddocument Prevalentie, incidentie en sterfte naar leeftijd en geslacht).

In 2009 overleden 263 personen aan epilepsie

In 2009 overleden 263 personen met epilepsie als primaire doodsoorzaak (CBS Doodsoorzakenstatistiek).148 mannen en 115 vrouwen (resp. 1,8 per 1.000 en 1,4 per 1.000). De sterfte door epilepsie neemt toe met de leeftijd. Sterfte die direct gerelateerd is aan epilepsie, komt vooral voor bij jonge mensen die een ernstige vorm van epilepsie hebben in combinatie met andere neurologische problemen en/of een verstandelijke handicap (Klenerman et al., 1993). De direct aan epilepsie gerelateerde sterfte onder epilepsiepatiënten (SUDEP) lijkt gering. De exacte doodsoorzaak van een persoon met epilepsie is echter vaak lastig vast te stellen. Het is lang niet altijd duidelijk of epilepsie als primaire doodsoorzaak moet worden gecodeerd. Sterfte bij een status epilepticus is duidelijk, maar de doodsoorzaak is veel moeilijker aan te geven bij sterfte door een ongeval of plotselinge sterfte (Nashef, 1996). 
 

Figuur 1: Incidentie

Het aantal nieuwe gevallen van of nieuwe personen met een bepaalde ziekte in een bepaalde periode, absoluut of relatief.

(per 1.000) van epilepsie in 2007 naar leeftijd en geslacht (Bron: Huisartsenregistraties).

Figuur 2: Prevalentie

Het aantal gevallen of personen met een bepaalde ziekte op een bepaald moment (punt-prevalentie) of in een bepaalde periode, bijvoorbeeld per jaar (periode-prevalentie), absoluut of relatief.

(per 1.000) van epilepsie op 1 januari 2007, naar leeftijd en geslacht (Bron: Huisartsenregistraties).

Bronnen

CBS Doodsoorzakenstatistiek. Gegevens omtrent de doodsoorzaken van alle in Nederlandse bevolkingsregisters ingeschreven overledenen.

Literatuur

Goodridge DMG, Shorvon SD.Epileptic seizures in a population of 6000. 1: demography, diagnosis and classification. BMJ 1983; 287: 641-644.

Klenerman P, Sander JWA, Shorvon SD.Mortality in patients with epilepsy: a study of patients in long term residential care. J Neurol Neurosurg Psychiatry 1993; 56: 149-152.

Kotsopoulos I, Krom M de, Kessels F, Lodder J, Troost J, Twellaar M, et al.Incidence of epilepsy and predictive factors of epileptic and non-epileptic seizures. Seizure, 2005; 14(3): 175-182.

Kotsopoulos IA, Merode T van, Kessels FG, Krom MC de, Knottnerus JA.Systematic review and meta-analysis of incidence studies of epilepsy and unprovoked seizures. Epilepsia, 2002; 43(11): 1402-1409.

Nashef L.Mortality in epilepsy. In: Current medical literature: neurologics. Royal Society of Medicine, 1996; 12: 3-11.

Wallace H, Shorvon S, Tallis R.Age-specific incidence and prevalence rates of treated epilepsy in an unselected population of 2,052,922 and age-specific fertility rates of women with epilepsy [see comments]. Lancet, 1998; 352(9145): 1970-1973.

Definities

Incidentie

Het aantal nieuwe gevallen van of nieuwe personen met een bepaalde ziekte in een bepaalde periode, absoluut of relatief.

Prevalentie

Het aantal gevallen of personen met een bepaalde ziekte op een bepaald moment (punt-prevalentie) of in een bepaalde periode, bijvoorbeeld per jaar (periode-prevalentie), absoluut of relatief.

Gommer AM (RIVM), Poos MJJC (RIVM), Carpay JA (Tergooiziekenhuizen). Hoe vaak komt epilepsie voor en hoeveel mensen sterven eraan? In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, <http://www.nationaalkompas.nl> Nationaal Kompas Volksgezondheid\Gezondheid en ziekte\Ziekten en aandoeningen\Zenuwstelsel en zintuigen\Epilepsie, 7 december 2010. Nationaal Kompas Volksgezondheid, versie 4.4, 15 juli 2011. RIVM, Bilthoven / Disclaimer.